Autystyk w szkole

by

Rozpoczęcie nauki w szkole to trudny moment dla dziecka, jego rodziców, nauczycieli i rówieśników.

Choć wydawać by się mogło, że nauczyciele są przecież wykształceni i z pewnością uczestniczyli w zajęciach dotyczących pracy z dzieckiem wymagającym szczególnej opieki, to nadal większość obawia się kontaktu z dzieckiem autystycznym. Dlatego te pierwsze tygodnie w nowym środowisku są szczególnie trudne.

Każdy autystyk jest inny

I to jedna z największych trudności, z jaką spotykają się nauczyciele – muszą dostosować ogólny program nauczania, formy i środki dydaktyczne do potrzeb nowego ucznia. Autyzm ma szerokie spektrum tego rodzaju potrzeb, które zależą od stopnia zaawansowania choroby, etapu rozwoju, na którym znajduje się uczeń i jego indywidualnych cech osobniczych. Często kontakt z dzieckiem autystycznym to dla nich wyzwania – muszą stawić czoła własnym kompetencjom. Niewłaściwe podejście nauczyciela, może wpłynąć negatywnie na kontakty autystycznego ucznia z innymi dziećmi. Dziecko zamiast zbliżać się do pozostałych uczniów, może wzmocnić swoje zachowania autostymulacyjne, które stanowią dla niego tarczę ochronną przed nadmiernym obciążeniem różnego rodzaju bodźcami.

Lęk jest naturalny

To główne uczucie, które w pierwszych tygodniach szkoły przejmuje władze nad dzieckiem. Boi się szkoły, klasy, nauczycielki, kolegów i koleżanek, wyjścia do toalety, na stołówkę, boi się podnieść wzrok i wypowiedzieć słowo… Czasem dzieci autystyczne mają trudności w integracji ze środowiskiem i ich reakcja może je zaskakiwać – stają się  agresywnie, są nadwrażliwe na bodźce smakowe, dźwiękowe, dotykowe, słuchowe czy wzrokowe. Zdarzają się przypadki samookaleczania się. Dzieci mają problem z koncentracją i komunikacją. Ich zachowania bywają dla otoczenia niezrozumiałe, np.: kręcenie różnych przedmiotów, kręcenie się wokół własnej osi czy kiwanie się w tył i w przód. Nieznajomość zasad postępowania z dzieckiem autystycznym w tego typu sytuacjach może znacznie ograniczyć jego integrację z rówieśnikami oraz jego dalszą edukację.

Ważne są szczegóły

Klasa, która ma przyjąć dziecko autystyczne powinna zostać na to przygotowane. Wiąże się to z dbałością o jej niezmienność, wyróżnienie kącika z ulubionymi zabawkami dziecka oraz wstawienie do klasy elementów, za pomocą których dziecku z autyzmem łatwiej będzie poczuć się bezpieczniej. Im mniej uczniów będzie w takiej klasie – tym lepiej.

3 rady dla rodzin z dzieckiem autystycznym na początek szkoły:

poznajcie szkołę – 3 tygodnie nauki za nami, więc pewnie zdążyliście już poznać sztandarowe miejsca w placówce takie jak klasę dziecka, łazienkę, szatnię, stołówkę, świetlicę, bibliotekę, sekretariat, gabinet pedagoga i pielęgniarki. Warto robić zdjęcia telefonem i w domu oglądać je, omawiać, rozmawiać.

przygotujcie się na nieoczekiwane momenty – chociażby dźwięk dzwonka – dziecko autystyczne źle reaguje na nowe, nieznane dźwięki. Można próbować mu je oswajać. Ustawiajcie budzik rano – jego dźwięk sprawi, że być może szkolny dzwonek nie będzie aż tak przerażający.

zadawajcie pytania pracownikom szkoły – także w imieniu dziecka. To proste – coś jest niejasne, czegoś nie wiecie – pytajcie.