Co to jest AAC ?

by

Co to jest komunikacja wspomagająca i alternatywna (AAC)?

Przykład z życia – dzieci bawią się na placu zabaw. Przedział wieku: od 1,5 roku do ok. 7-8 lat. Komunikacja między nimi odbywa się na różnych poziomach. Dominuje werbalna – jedno dziecko zaczyna się bawić, a kolejne je naśladują (np. wszyscy idziemy do piasku). Naturalnie dzieci rozmawiają, choć zwykle hasłowo. Nie do końca potrafią się też zrozumieć i powiedzieć o co im chodzi – to zwykle obserwujemy u najmłodszych.

Ostatnio spotkałam chłopca w wieku ok. 7 lat, który nie mówił wcale, ale miał ze sobą notes i ołówek. W pośpiechu szukał też na placu zabaw patyka. Kiedy go znalazł, podszedł do swojej mamy i tuż przed jej ławką narysował tylko im znane symbole. Mama i chłopiec „rozmawiają” z pomocą komunikacji wspomagającej i alternatywnej (AAC).

Co to jest komunikacja wspomagająca i alternatywna (AAC)?

AAC (Augmentative and Alternative Communication) oznacza wszelkie działania, których celem jest pomoc w porozumiewaniu się osobom niemówiącym lub posługującym się mową w ograniczonym stopniu. Zamiast wypowiadanych słów i zdań mogą one używać znaków graficznych (piktogramów, obrazków, symboli), znaków manualnych (gestów) lub znaków przestrzenno-dotykowych (np. przedmiotów). Dzięki temu mogą dokonywać wyborów, podejmować decyzje, pytać, opowiadać, wyrażać myśli i uczucia – pokonywać bariery w porozumiewaniu się i stawać się niezależnymi.

 

 

Nie mówią, ponieważ…

Powodów jest wiele. Czasem są to osoby niesłyszące, innym razem słyszące, które nie mogą nauczyć się mowy lub nie mogą jej używać przez całe życie lub tylko w pewnym okresie. Są to m.in. osoby z porażeniem mózgowym, specyficznymi zaburzeniami mowy, upośledzeniem umysłowym, autyzmem, chorobami genetycznymi, ale także osoby po urazach mózgu. AAC stosuję się także w komunikacji z najmłodszymi, u których mowa nie rozwija się o czasie. Dzięki tej metodzie można ukierunkować rozwój języka i mowy, jeśli tylko warunki neurobiologiczne u dziecka na to pozwolą.

Jeśli zapadnie decyzja o wyborze AAC jako formy komunikacji, terapeuci opracowują indywidualny system komunikacji. Czyli jednym słowem – specjalista tworzy mowę znaną tylko jemu i dziecku. To zwykle podoba się dzieciom – uczą się ciekawych gestów, piktogramów, symboli, wymyślonego pisma. Oznacza to wiele działań takich jak: dobór znaków, budowanie osobistych pomocy do komunikacji, nauka wybierania i wskazywania, instruowanie partnerów rozmowy, wyposażenie osoby niemówiącej w odpowiednie urządzenia elektroniczne czy komputer, które użyczą jej głosu (tzw. technologia wspomagająca), a także (w przypadku osób niepełnosprawnych ruchowo) zaaranżowanie odpowiedniego siedziska, w którym użytkownik AAC będzie zdolny korzystać z dostarczonych pomocy. Komputer lub urządzenie do komunikacji z mową nagrywaną lub syntezowaną są konieczne – to one pomagają w porozumiewaniu się.

Źródła: www.aac.org.pl, aaclanguagelab.com