emotoikona z uchem

Czy dziecko dobrze słyszy?

Kilkakrotnie poruszaliśmy na blogu temat wzroku. Pisaliśmy o problemach z widzeniem, o stymulacji wzroku. Tym razem chcieliśmy zwrócić waszą uwagę na inny zmysł, równie ważny – słuch. Przeczytajcie o przyczynach niedosłuchu i znajdziecie odpowiedź na pytanie: Czy dziecko dobrze słyszy?

Trochę statystyk…

1-2 dzieci na 1000 rodzi się z wadą słuchu w stopniu głębokim, i tyleż samo rodzi się dzieci z wadą słuchu stopnia średniego. Wrodzony niedosłuch występuje ok. 6 razy częściej niż hipotyreoza (niedoczynność tarczycy) i ok. 15 razy częściej niż fenyloketonuria (wrodzona choroba metaboliczna) – schorzenia, które objęte są programem obowiązkowych powszechnych badań przesiewowych w Polsce. Pierwsze badanie słuchu wykonuje się noworodkom w drugiej dobie życia. Jeśli wystąpią jakiekolwiek przesłanki, które mogą wskazywać na problem i powodują w rodzicach pytanie: czy moje dziecko dobrze słyszy? – to wtedy podejmowane są pierwsze interwencje. Jeśli wynik badania jest prawidłowy, dziecko otrzymuje niebieską naklejkę do książeczki zdrowia, zaś w przypadku wątpliwości naklejka jest żółta i badanie należy powtórzyć. Badanie przesiewowe słuchu jest niezwykle ważne, daje bowiem szansę na wczesne wykrycie wad słuchu i rozpoczęcie leczenia, które w takim przypadku może przynieść znaczący efekt.  

Niedosłuch u niemowląt i starszych dzieci

Pierwsze objawy niedosłuchu są zwykle lekceważone przez rodziców. Jest je nieco trudniej dostrzec niż te związane ze zmysłem wzroku. Niepokój rodziców niemowląt powinny wzbudzić takie objawy jak:

  • brak gaworzenia w wieku 6 miesięcy
  • brak rozumienia przez dziecko pierwszych słów
  • brak wymawiania pierwszych słów w wieku około 1. roku

Z kolei w przypadku starszych dzieci niepokojące jest  zbyt głośne mówienie i zbyt głośne słuchanie muzyki i telewizji.

Przyczyn ubytku słuchu może być wiele. Część z nich nawet nie kojarzymy z niedosłuchem, ponieważ dotyczą zdrowa kobiety z okresu ciąży. Najczęstsze przyczyny niedosłuchu to choroby matki w czasie ciąży, wady genetyczne, choroby wirusowe (zapalenie ucha środkowego), stosowana wcześniej farmakoterapia, uraz czy hałas. Najbardziej niebezpieczne do zmysłu słuchu są jednak uszkodzenia, które wystąpią w 3 pierwszych miesiącach ciąży. Ich przyczyną są najczęściej zakażenia wirusowe (toksoplazmoza, kiła wrodzona, opryszczka, półpasiec, ospa wietrzna, świnka, odra oraz najpoważniej uszkadzająca narząd słuchu – różyczka). Wśród innych chorób matki w okresie ciąży, które mogą potencjalnie doprowadzić do uszkodzenia słuchu płodu, należy wymienić schorzenia nerek oraz cukrzycę. Choroby te mogą doprowadzić do zmian zwyrodnieniowych w narządzie słuchu dziecka.

dziecko w słuchawkach

Przyczyną problemów ze słuchem u dziecka może być także konflikt serologiczny. Dziecko urodzone przedwcześnie jest w większym stopniu narażone na utratę słuchu niż inne dzieci, urodzone o czasie. U starszych dzieci do niedosłuchu przyczyniają się także zmiany pozapalne w następstwie infekcji górnych dróg oddechowych. Nos i gardło są połączone z uchem środkowym poprzez trąbkę słuchową. U dzieci trąbka jest krótsza niż u dorosłych i dlatego zarazki łatwiej przenikają do ucha.  Inna przyczyna: tzw. trzeci migdał. Jego przerost blokuje ujście gardłowe trąbki słuchowej. Blokada ujścia trąbki słuchowej zaburza jej mechanizm działania, czyli regulację ciśnienia w jamie bębenkowej, a to sprzyja gromadzeniu płynu.

Rodzaje niedosłuchu u niemowląt:

  • niedosłuch przewodzeniowy – dotyka narządów przewodzących dźwięk: przewodu słuchowego zewnętrznego i ucha środkowego. Problemy ze słuchem mogą pojawić się wskutek urazu, przerwania błony bębenkowej, ciała obcego w uchu, nagromadzenia się woskowiny wewnątrz ucha, a także infekcji uszu (szczególnie tych nawracających). Taki niedosłuch często da się wyleczyć za pomocą farmakoterapii lub operacji.
  • niedosłuch odbiorczy – dotyka narządów odbierających dźwięk i przesyłających je do mózgu, czyli narządu Cortiego, zwoju spiralnego i nerwu ślimakowego. Zaburzenia w takim przypadku mogą być wynikiem np.:kontaktu z toksycznymi substancjami lub lekami w łonie matki, chorób genetycznych, wad wrodzonych ucha środkowego.
  • niedosłuch mieszany – to niedosłuch wywołany kombinacją kilku czynników z obu powyższych grup.
  • niedosłuch typu centralnego – uszkodzenie części mózgu odpowiedzialnej za słyszenie lub nerwu słuchowego. Ten typ niedosłuchu jest rzadki u noworodków, gdyż jest wywołany nowotworami i chorobami dotykającymi otoczek mielinowych chroniących neurony.