Pomoc dla dzieci niepełnosprawnych

by

Na jaką pomoc mogą liczyć dzieci niepełnosprawne i ich rodzice, opiekunowie?

Rodzice dzieci niepełnosprawnych zazwyczaj nie są w komfortowej sytuacji finansowej. Często jedno z nich musi rezygnować z pracy zawodowej albo mocno ją ograniczyć, by opiekować się chorym dzieckiem. Do tego lekarstwa i opatrunki, sprzęt medyczny, opieka rehabilitanta i fizjoterapeuty, wizyty u specjalistów (często prywatne), turnusy rehabilitacyjne czy nawet komunikacja (np. specjalistyczne taksówki) w skali miesiąca stanowią znaczną sumę. Gdzie szukać wsparcia? Na jaką pomoc mogą liczyć dzieci i ich rodzice?

Krok 1 – Orzeczenie o niepełnosprawności

By starać się o jakiekolwiek wsparcie, niezbędne jest orzeczenie o niepełnosprawności wydawane przez powiatowe i miejskie zespoły ds. orzekania o niepełnosprawności. W ich skład wchodzą m.in. lekarze, doradcy zawodowi, psychologowie. W praktyce wygląda to zwykle tak, że rodzic wpisuje dziecko w kolejkę na komisję przy okazji od razu pobierając wniosek i składając je w MOPSie w swoim powiecie. Do wniosku trzeba dołączyć całą dokumentację medyczną (zwykle wystarcza ksero), np. wypisy ze szpitala, zaświadczenie o stanie zdrowia dziecka potwierdzone aktualnymi wynikami badań. Czas oczekiwania na komisję to zwykle do 30 dni. Mniej więcej tyle samo czasu komisja potrzebuje na podjęcie decyzji czy dziecko dostaje orzeczenie. W rzadszych przypadkach na powiadomienie listowne trzeba czekać do 60 dni. Zwykle specjalistom orzekającym wystarczy sama dokumentacja medyczna, choć w niektórych sytuacjach dziecko musi się stawić przed komisją.

Warto wiedzieć:

  • niepełnosprawność dziecka orzeka się na czas określony, jednak na okres nie dłuższy niż do ukończenia 16. roku życia. Nie orzeka się wtedy o stopniu niepełnosprawności.
  • osoba, która ukończyła 16 lat, może dostać orzeczenie o stopniu niepełnosprawności – lekkim, umiarkowanym bądź znacznym – na czas określony bądź na stałe.
  • dziecko nie może samo wystąpić o wydanie orzeczenia, musi to zrobić jego ustawowy przedstawiciel, czyli najczęściej rodzic.
  • nie wystarczy sam fakt, że dziecko nie jest sprawne fizycznie czy psychicznie. Potrzebne są też inne przesłanki, m.in. przewidywany okres trwania upośledzenia stanu zdrowia musi przekraczać 12 miesięcy, dziecko musi też wymagać całkowitej opieki lub pomocy w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych w sposób przewyższający wsparcie potrzebne osobie w takim samym wieku.
  • zespół ds. orzekania o niepełnosprawności wydaje także wskazania, np. o konieczności stałego współudziału opiekuna dziecka w procesie leczenia, rehabilitacji i edukacji, zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne czy wydania karty parkingowej.

KROK 2 – Na jaką pomoc może liczyć opiekun?

W maju 2014 roku w życie weszły przepisy, które przewidują wyższe „wynagordzenia” dla rodziców i opiekunów, którzy zrezygnowali z pracy, by opiekować się niepełnosprawnym dzieckiem ze wskazaniami o konieczności stałej lub długotrwałej opieki albo pomocy innej osoby.

Obecnie świadczenie w kwocie 1 300 zł jest równowartością najniższego wynagrodzenia netto. Zgodnie z nowelizacją ustawy od 1 stycznia 2017 r. świadczenie będzie co roku rosło o procentowy wskaźnik, o jaki zwiększać się będzie minimalne wynagrodzenie. Świadczenie należy się bez względu na dochody rodziny. Są od niego odprowadzane składki na ubezpieczenie emerytalno-rentowe oraz zdrowotne

Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje:

  • matce lub ojcu,
  • opiekunowi faktycznemu dziecka,
  • osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną
  • osobie, na której ciąży obowiązek alimentacyjny
  • osobie bez żadnego źródła utrzymania: umowy o pracę, ale także umowy o dzieło, renty, świadczenia przedemerytalnego czy emerytury.

O pomoc zwracamy się do ośrodka pomocy społecznej lub w odpowiednim wydziale urzędu miasta czy gminy.

Moje dziecko ma 17 lat, czy dostanę pomoc?

W przypadku dziecka, które skończyło 16 lat, o świadczenie pielęgnacyjne można starać się, jeśli ma ono orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności. Świadczenie dostaną tylko opiekunowie dzieci z niepełnosprawnością powstałą do 18. lub 25. roku życia – gdy dziecko w chwili wypadku czy choroby było w trakcie nauki.

KROK 3 – Zasiłek pielęgnacyjny należy się każdemu dziecku z orzeczeniem!

Zasiłek pielęgnacyjny wynosi 153 zł miesięcznie, jest przyznawany na czas określony bądź nie (zależy to od informacji ww sprawie podanej na orzeczeniu dziecka) i może go uzyskać dziecko:

  • do 16. roku życia z orzeczeniem o niepełnosprawności,
  • powyżej 16. roku życia z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności,
  • powyżej 16. roku życia z orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeśli powstała ona do ukończenia 21. roku życia.

Wniosek składamy w ośrodku pomocy społecznej bądź odpowiednim wydziale urzędu miasta czy gminy.

KROK 4 – Zasiłek rodzinny

To świadczenie, które pomaga rodzicom w pokryciu wydatków na dziecko. ma pomóc w pokryciu wydatków na utrzymanie dziecka.

Zasiłek wynosi:

  • 77 zł na dziecko do 5. roku życia,
  • 106 zł na dziecko od 5. do 18. roku życia,
  • 115 zł na dziecko od 18. do 24. roku życia.

Dzięki wprowadzeniu zasady „złotówka za złotówkę” świadczenia rodzinne mogą być stopniowo obniżane wraz ze wzrostem dochodów. Obecnie kryterium dochodowe wynosi 674 zł na osobę, a w przypadku gdy członkiem rodziny jest dziecko niepełnosprawne – 764 zł. Zgodnie z prawem po zastosowaniu mechanizmu złotówka za złotówkę świadczenia przysługują w wysokości różnicy między łączną kwotą zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami a kwotą, o którą zostało przekroczone kryterium.

Dodatkowe wsparcie

Jeżeli dziecko otrzyma orzeczenie o niepełnosprawności bądź umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności, można starać się o dodatek do zasiłku rodzinnego. To 60 zł dla dzieci do 5 lat i 80 zł dla dzieci od 5 do 24 lat. Rodzice i opiekunowie niepełnosprawnych dzieci, które rozpoczynają naukę w szkolę  mogą skorzystać także z dodatku za rozpoczęcie roku szkolnego w wysokości 100 zł.

Formalności załatwia się w ośrodku pomocy społecznej bądź odpowiednim wydziale urzędu miasta czy gminy. Do wniosku trzeba dołączyć m.in. orzeczenie o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności oraz akt urodzenia dziecka.

KROK 5 – Dofinansowanie do remontu od MOPS i PEFRON

Dofinansowanie pfron do remontu łazienki i mieszkania w celu przystosowania do potrzeby osoby niepełnosprawnej można uzyskać w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej (MOPS) lub w Powiatowym Centrum Pomocy Rodzinie (PCPR). Wysokość dofinansowania pfron to 80% kosztów inwestycji, nie więcej jednak niż do wysokości piętnastokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia.

Wsparcie może otrzymać osoba, która:

  • posiada orzeczenie o niepełnosprawności
  • ma trudności w poruszaniu się,
  • jest właścicielem nieruchomości lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości albo posiada zgodę właściciela lokalu lub budynku mieszkalnego, w którym stale mieszka
  • ma stałe zameldowanie.

O dofinansowanie do remontu mieszkania w celu przystosowania go do potrzeb osoby niepełnosprawnej możemy ubiegać się w Powiatowym Centrum Pomocy Rodzinie (PCPR), właściwym ze względu na miejsce zamieszkania osoby niepełnosprawnej.

Wysokość dofinansowania wynosi do 80% kosztów przedsięwzięcia. Nie obowiązują konkretne terminy składania wniosków. PCPR nie zwróci kosztów, które ponieśliśmy przed przyznaniem dofinansowania i podpisaniem umowy. Z funduszu PCPR możemy ubiegać się o dofinansowanie w celu likwidacji barier architektonicznych, technicznych i w komunikowaniu się w związku z indywidualnymi potrzebami osób niepełnosprawnych. Wniosek o wsparcie może składać każda osoba posiadająca orzeczenie o stopniu niepełnosprawności. Wysokość dofinansowania do likwidacji barier architektonicznych, technicznych i w komunikowaniu się wynosi do 95% kosztów inwestycji, nie więcej jednak niż do wysokości piętnastokrotnego przeciętnego wynagrodzenia.

KROK 6 – Program 500+

W ramach programu 500 Plus wypłacane są świadczenia wychowawcze, których celem jest zapewnienie środków, które przynajmniej częściowo powinny pokryć koszty związane z zaspokojeniem potrzeb życiowych oraz wychowaniem każdego dziecka. Świadczenie wychowawcze będą mogli pobierać rodzice, opiekunowie prawni i opiekunowie faktyczni dziecka. Wysokość świadczenia ustalona została na kwotę 500 zł na dziecko (miesięcznie), przy czym wypłaty przysługują na: każde drugie i kolejne dziecko bez względu na dochody rodziny pierwsze dziecko, jeśli dochód na osobę nie przekracza 800 zł pierwsze dziecko, jeśli dochód na osobę nie przekracza 1200 zł, a którekolwiek z dzieci w rodzinie jest niepełnosprawne

Zasiłek w wysokści 500 zł na dziecko przysługuje osobom uprawnionym (rodzice, opiekunowie) do momentu ukończenia przez każde dziecko 18-stego roku życia.

Wniosek 500 Plus o zasiłek mogą rodzice, jeden rodzic, opiekunowie prawni lub osoby faktycznie opiekujące się dzieckiem. Dokumenty można składać w urzędzie gminy lub miasta, właściwym dla miejsca zamieszkania osoby starającej się o świadczenie, a także przez interenet, np. na stronach niektórych banków. Do wniosku trzeba dołączyć kilka zaświadczeń, m.in. o dochodzie podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, zaświadczenie o innych dochodach,Oświadczenie o dochodach z gospodarstwa rolnego, Zaświadczenia, oświadczenia i dokumenty pozwalające ustalić prawo do uzyskania świadczenia (np. dokumenty potwierdzające wiek dziecka, orzeczenia i wyroki sądu rodzinnego). W praktyce dość często zdarza się, że w gminie są już złożone ww dokumenty, kiedy rodzice starają się np. o zasiłek pielęgnacyjny.

KROK 7 – Dopłata do czynszu

Zarówno  zasady przyznawania, jak i też sposób  obliczania dodatków mieszkaniowych regulują przepisy  ustawy o dodatkach mieszkaniowych z dnia 21 czerwca 2001r. (t.j. Dz. U. z 2013r. poz.966 ze zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001r. (Dz. U. Nr 156, poz.1817 ze zm.), które nie przewidują możliwości uznaniowego przyznawania świadczenia.

Dodatek mieszkaniowy można otrzymać , jeśli średni miesięczny dochód na każdego domownika nie przekracza:

  • 175 % kwoty najniższej emerytury (brutto) – dla osoby mieszkającej samotnie (aktualnie jest to 1544,48 zł),
  • 125 % kwoty najniższej emerytury (brutto) – dla rodziny, w której są co najmniej dwie osoby (aktualnie to jest 1103,20 zł na osobę).

Ważne:

  • jeśli dochód jest wyższy, ale „nadwyżka” nie przekracza wysokości dodatku mieszkaniowego, także można starać się o wsparcie. Dodatek będzie obniżony o „nadwyżkę”.
  • jeżeli w lokalu mieszka osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku lub osoba niepełnosprawna, której stan wymaga oddzielnego pokoju (musi tak orzec zespół ds. orzekania o niepełnosprawności), powierzchnia mieszkania może być większa o 15 metrów kwadratowych.
  • pod uwagę brana jest też powierzchnia mieszkania.

KROK 8 – Ulga rehabilitacyjna

Przysługuje rodzicom dzieci niepełnosprawnych. Opiekunowie mogą odliczać od dochodu wydatki, np.  zakup sprzętu rehabilitacyjnego, leków czy opłacenie przewodnika dla niewidomych. Potrzebne są potwierdzenia, dlatego zbierajmy faktury, rachunki, dowody wpłaty, potwierdzenia przelewów bankowych. Na niektóre wydatki nie ma limitów, ale np. zakup leków można odliczyć tylko jeśli wydatki przekroczą 100 zł miesięcznie.

Szczegółowe informacje mo zna otrzymać w Krajowej Informacji Podatkowej. Telefon: 801 055 055 (z telefonu stacjonarnego) lub 22 330 03 030 (z telefonu komórkowego).

KROK 9 – By do szkoły było bliżej…

Gmina ma obowiązek zapewnienia uczniom niepełnosprawnym bezpłatny transport i opiekę w czasie przewozu do najbliższej szkoły podstawowej, gimnazjum – w niektórych przypadkach – do szkoły ponadgimnazjalnej.

Obowiązkiem gminy jest również zwrot kosztów przejazdu niepełnosprawnego ucznia i jego rodziców lub opiekunów, jeżeli sami organizują transport do szkoły. Wniosek o zapewnienie dowozu wraz z odpowiednimi dokumentami (m.in. orzeczenie o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności) skłądamy w urzędzie miejskim czy urzędzie gminy w swoim powiecie.

KROK 10 – Wsparcie w szkole

Od 1 stycznia 2016 r. w przedszkolach  i szkołach, do których uczęszczają uczniowie z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego ze względu na autyzm, zespół Aspergera czy niepełnosprawności sprzężone, obowiązkowe będzie zatrudnienie nauczyciela wspomagającego.

KROK 11 – By zawsze było blisko – karta parkingowa

Parkowanie na „kopercie” – potrzebna jest karta parkingowa. To jedyny dokument uprawniający osoby z niepełnosprawnością do parkowania na „kopertach”. Jest wydawana na osobę (nie na samochód) lub placówkę. Poniżej o pierszym przypadku.

W orzeczeniu o niepełnosprawności w punkcie 9 musi być zaznaczona przesłanka określona w art. 8 ust. 3a pkt 1 i 2 ustawy z 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2012 r. poz. 1137, z późn. zm.) o wskazaniu do wydania karty parkingowej.

W przypadku osób z niepełnosprawnością zaliczonych do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności spełnienie tych przesłanek może zostać stwierdzone jedynie w przypadku ustalenia przyczyny niepełnosprawności oznaczonej symbolem 04-O (choroby narządu wzroku) lub 05-R (upośledzenie narządu ruchu) lub 10-N (choroba neurologiczna). Natomiast osoby z lekkim stopniem niepełnosprawności, niezależnie od kodu w orzeczeniu, nie otrzymują już karty parkingowej. Osoba prywatna otrzymuje kartę parkingową na czas ważności orzeczenia, ale nie dłużej niż na 5 lat.

Od 1 lipca 2014 r. kartę parkingową może otrzymać:

  • osoba ze znacznym stopniem niepełnosprawności i znacznie ograniczonymi możliwościami samodzielnego poruszania się,
  • osoba z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, znacznie ograniczonymi możliwościami samodzielnego poruszania się i kodami w orzeczeniu 04-O (choroby narządu wzroku) lub 05-R (upośledzenie narządu ruchu) lub 10-N (choroba neurologiczna),
  • osoba do 16. roku życia ze znacznie ograniczonymi możliwościami samodzielnego poruszania się.

KROK 12 – Dodatkowe zniżki i ulgi

  • 95 proc. ulga na przejazdy pociągami dla przewodnika lub opiekuna towarzyszącego w podróży osobie niewidomej lub niezdolnej do samodzielnej egzystencji
  • zniżki w środkach komunikacji miejskiej
  • w niektórych miastach dzieci niepełnosprawne i ich opiekunowie mogą korzystać na bardzo atrakcyjnych warunkach z róznych atrakcji, np. pływalni miejskiej.

Źródła: wyborcza.pl, mops.com.pl, pfron.org.pl, niepelnosprawni.pl, www.program500plus.pl