Relacje w rodzinie z dzieckiem autystycznym

by

Kiedy rodzice słyszą diagnozę z ust lekarza sugerującą, że ich dziecko może cierpieć na autyzm, w ciągu sekundy przewartościowują swoje życie. Rzecz jasna autyzm wydaje się być mniej niebezpieczną chorobą niż przykładowo nowotwór, nie mniej jednak z pewnością wiąże się z podobnymi emocjami kłębiącymi się w opiekunach. W tej właśnie chwili rozpoczyna się nowy etap dla danej rodziny. Zmienia się życie dziecka, ale i jego bliskich.

Sytuacje, które mogą niekorzystnie wpływają na relacje w rodzinie

Autyzm niesie ze sobą wiele emocjonalnych wzlotów i upadków, które trwają krótko lub przeciwnie – mogą trwać nieskończoność. Badania opublikowane w czasopiśmie Pediatrics pokazują, że ​​matki dzieci z autyzmem często oceniały swój stan zdrowia psychicznego jako słaby, bierny.  W porównaniu z ogólną populacją poziom stresu tych mam był znacznie wyższy, co może przejawiać się m.in.:

  • zakłopotaniem, w jakie mamy są wprawiane w momencie uczestnictwa w życiu publicznym wraz z autystycznym dzieckiem
  • izolacja o życia publicznego
  • frustracja, ponieważ model obecnego rodzicielstwa zdecydowanie różni się od tego „idealnego” przykładowo z okresu planowania potomstwa czy ciąży
  • poczuciu winy
  • rozpacz z powodu nieuleczalnego charakteru zaburzenia
  • złość na siebie, lekarzy i partnera
  • uczucie przytłoczenia.

Z kolei badania opublikowane Journal of Family Psychology pokazują, że rodzice dzieci autystycznych mają o 9,7 procent więcej „szans” na rozwód niż ich rówieśnicy ze „zdrowymi” dziećmi. Wpływ na to mają m.in. wzajemne oskarżenia partnerów, które powodują konflikty, coraz mniejsza ilość czasu jaki poświęcają pielęgnacji związku, spory dotyczące finansów. Nie bez znaczenia jest także fakt, czy w rodzinie są jeszcze inne dzieci. Takie „zdrowe” dzieci również są narażone na stres, a czasem zdarza się, że przytłoczeni obowiązkami rodzice nie dostarczają im wystarczającej ilości wsparcia. Między rodzeństwem może dochodzić do rywalizacji o względy rodziców.

Rodziny z dziećmi autystycznymi często narażone są na ogromne obciążenie finansowe. Wydatki na leczenie autyzmu i terapii zwykle są dość drogie. Jedne z amerykańskich badań wskazują na 14% większe obciążenie budżetu rodziny, w której dziecko ma autyzm, w porównaniu z rodziną ze „zdrowymi” dziećmi. Myślę, że w polskich realiach wygląda to podobnie.

Być może pierwszym krokiem do harmonii w rodzinie jest zrozumienie tego, w jaki sposób autyzm wpływa na rodzinę i relacje w niej. Warto szukać wsparcia u rodziny i przyjaciół. Na fachową pomoc można liczyć także zwykle w ośrodkach terapeutycznych, w których leczone jest dziecko autystyczne. Rodzice muszą pamiętać o tym, że aby być wspaniałymi opiekunami dla swoich dzieci, muszą przede wszystkim dbać o swoje zdrowie psychiczne i relacje w związku.